Chuyện lão bạn già

Tôi có một lão bạn già, lão ấy năm nay cũng gần...70 rồi, nhưng vẫn xưng hô anh em. Lão ấy là một nhân vật võ thuật có tầm cỡ của một hệ phái theo lối tân truyền. Mặc dù không phải là hàng tổ sư, nhưng nhiều võ sư từ bốn phương tám hướng, cũng đã lặn lội để xin lão giúp cho "vài miếng...". 

Hiện nay lão sống tại Canada, một đất nước cũng có nền văn hóa đa dạng, đa chủng tộc như Mỹ. Lão vừa qua có kể cho tôi một số điều về nơi lão cư ngụ, thấy cũng hay hay, nên chia sẻ ở đây. Bà con mình đọc, sẽ có thêm ít nhiều điều gì đó mới mẻ và chân thật, từ con người là ''thần dân'' của quốc gia này hơn nửa cuộc đời.

********

Mời coi câu chuyện của lão ấy nhé ( Trích nguyên văn, không sửa chính tả, chỉ lượt đi những phần có tính riêng tư )

  Là một quốc gia rộng thứ nhì trên thế giới, hơn 25 lần nước Việt Nam nhưng lại với số dân khoảng 30 triệu nghĩa là chỉ bằng 1/3 VN thì rõ ràng là đất rộng người thưa .

Và nhờ tài nguyên rất dồi dào cho nên người dân làm ít cũng vẫn hưởng nhiều, thu nhập bình quân đầu người thấp hơn Mỹ nhưng đời sống người dân luôn ổn định hơn Mỹ nhờ những chính sách phúc lợi xã hội có thể nói là cao, có những điểm không bằng được với nước Úc nhưng cũng khối điểm hơn . Canada được nằm trong khối G7 có lẽ cũng là nhờ vào tài nguyên mà thành sức mạnh kinh tế .

Thông tin về Canada có đầy trên mạng cho nên tớ chỉ xin quanh quẩn với những gì gần gũi nơi cư ngụ và đời sống đồng hương .

Có 1 lần ngồi nhậu ở VN, cô bé phục vụ khoe là đã học hết cấp ba, 1 anh bạn tớ , VK Mỹ buộc miệng hỏi :

Thế em nghĩ gì về VK Mỹ ?

Dạ VK Mỹ là những người Việt Nam bị đánh thua rồi bỏ chạy

Làm tớ đâm tò mò hơn, hỏi :

Vậy thì VK Canada thì sao ?

Dạ VK Canada là những người cũng bỏ chạy nhưng Không được qua Mỹ

Những câu trả lời tuy ngô nghê nhưng kể ra thì cũng không sai , không thể phản biện mà chỉ có thể nói rõ hơn .

Đất nước rộng mênh mông mà đời sống lại phây phả, nhiều trò giải trí, đường xe lửa không gây nhiều tiếng ốn đến mất ngủ giữa đêm khuya thì Canada phải đối mặt với tình trạng sinh suất thấp hơn tử suất nghĩa là nếu không có 1 kế hoạch di dân thì cứ từ từ, Canada hết dân cư .

Do đó mà không chỉ vì nhân đạo mà hàng năm, Chính phủ phải đi khắp thế giới , tuyển thêm dân nhập cư để giữ cho số dân luôn đi theo kế hoạch phát triển, thêm vào đó cũng là lòng nhân đạo, họ có 1 quota ấn định số di dân sẽ là những người tị nạn, nói rõ hơn là tị nạn chính trị .

Về Y tế thì giờ này cả nước được coi là miễn phí, tỉnh bang tớ ở hình như là tỉnh đầu tiên dám áp dụng và thời tonton Clinton cũng đã cho vợ qua đây nghiên cứu cách tổ chức về bảo hiểm y tế để áp dụng cho Hoa Kỳ, đây là 1 dự án tốn kém cho nên phải hơn chục năm sau, Tonton nước Mỹ mới đang bắt đầu để ban hành luật một cách chính thức; nhưng mà xem ra không dễ bởi vì Mỹ nhiều người giàu có và thuế sẽ phải tăng cho loại bảo hiểm này thì đương nhiên là anh giàu sẽ phải đóng nhiều hơn là anh nghèo .. tất nhiên chỉ là ý kiến thô thiển bởi vì dạo về sau, tớ ít quan tâm về nội tình nước Mỹ .

Về tổ chức chính quyền thì Canada có vẻ hao hao tổ chức chính quyền của VN, tất nhiên, nếu nói là nghiên cứu và cóp nhặt thì phải nói là VN dựa vào cách tổ chức của Canada vì thể chế này cũng như đường hướng xã hội thì Canada không cần chủ nghĩa cộng sản, không cần độc đảng mà vẫn đưa cả nước tiến nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc lên cái gọi là thiên đàng xã hội ... là cái mà chủ nghĩa CS có khi leo triệu năm cũng chả đến đích .

Ngay ra đi khỏi nước mẹ, tớ không hề nghĩ sẽ có ngày quay về nhưng cũng chả biét được là mình sẽ đi về đâu ! Anh em tớ, những người đi trước thì ở Mỹ, Úc hay Canada đều có , tới đảo thi biết là khối mánh khóe, muốn đi đâu cũng chả khó .

Ban hồ sơ Hoa Kỳ gọi tớ lên sớm hơn cả cao ủy tị nạn! Vốn từng đụng chạm với 1 số " quan thái thú " nên thực lòng là tớ không ưa Mỹ, ông anh của tớ có lẽ cũng vì thế mà 5 năm trước dó, đã vào Mỹ rồi cuối cùng cũng qua Canada , còn mấy đưa em, chưa từng đụng chạm với Mỹ thì đa số thích Mỹ .

Phải đến hơn 1 tháng sau khi đến dảo thì phái đoàn Canada mới đến, 1 tháng họ chỉ đến đúng 1 ngày và nếu cứ chờ đợi một cách hiền lành thì có khi phải vài tháng mới tới lượt, may là tớ làm trong khối hành chánh thông dịch, ban hồ sơ Hoa Kỳ cho nên theo thông lệ là được ưu tiên, nhờ thế mà tớ kéo theo cả 1 cái danh sách họ T... để đến khi rời đảo, họ đọc lên thì cứ tưởnng như 1 chuyến rời đảo cho họ ... T... ! Buồn cười là tớ còn đòi điều kiện ngược lại mà phái đoàn cũng chấp thuận 1 cách dễ dãi ..

1/ Đi qua với tính cách tị nạn, do chính phủ bảo lãnh chứ không qua thân nhân hay hội thiện nguyên.

2/ Phải được đi trước mùa đông .

Lúc đó là tháng 7, 10 ngày sau gia đình tớ lên list đến trại chuyển tiếp và hơn 2 tháng sau thì đến được Montreal và đến đúng vào dịp Halloween ... Sở di trú bố trí cho ở qua đêm tại 1 hotel mà nếu phải trả tiền túi chắc là tớ không bao giờ dám ở .

Rồi mọi diễn biến cũng tuần tự như mọi VK tị nạn, riêng tớ có khác 1 chút là tớ từ chối việc đi học mà đi tìm việc làm ngay, 5 ngày sau, tớ có việc làm; trước cả khi họ cho số an sinh nghĩa là 9 con số mà suốt cuộc đời mình phải nhớ, cần thiết cho tất cả những hồ sơ quan trọng sau này kể cả đóng thuế .

Tiếng là họ cho ở hotel sang trọng nhưng tớ cũng chả ngủ qua đêm được vì vừa tắm xong thì lũ bạn đã đón, đưa luôn về thành phố, cái cảm giác tự ti hiện rõ vì thành phố lên đèn đẹp lắm, đi đâu cũng ngỡ như mình đang lạc bước vào 1 thế giới khác hẳn với nơi mà mình sinh ra .. tự nhiên thấy mình nhỏ bé hơn cả lũ bạn, họ dẫn mình vào ăn Mc Donald mà mở cái cửa cũng phải nhẹ nhàng , sợ vỡ kính , còn nhìn ra đường thì toàn như ma, lũ bạn có giải thích thế nào là Halloween thì mình cũng chả hiểu sao mà 1 loại " rằm tháng 7 " mà ở đây , cả thành phố họ lại vui chơi kiểu đó !

Và từ đó, Montreal đã không còn xa lạ như cái thời còn học pháp văn ở Trung tâm văn Hóa Pháp với cuốn Cours De Langue Et De Civilisation Francaise với me xừ Vincent và me xừ Le Grand ...

Cái mặc cảm tự ti nó cũng biến dần đi khi đời sống ổn định và thăng tién thêm, một điều mà tớ cho là Montrea
l hơn rất nhiều nới khác trên thế giới là hoàn tòan không có vụ kỳ thị .

Bởi vì trên thực tế, chinh những di dân đã tạo ra sức sống và sự phát triển của thành phố này nhiều hơn là người bản xứ .

1 hình ảnh Montreal :

Trước khi xảy ra vụ kết hợp 28 thành phố nhỏ vào thành 1 Montreal lớn, TP này đã từng 5 năm liền được coi là nơi đáng sống nhất thế giơi và rồi nó cứ tụt hạng dần vì những cách quản lý kém hữu hiệu ... giờ này, phồn vinh thì vẫn phồn vinh, an ninh thì vẫn được coi là tót lắm nhưng đời sống không còn dễ dàng như xưa, nghĩa là cái thời mà chỉ với 50 K đô là có thể có 1 cái nhà tương đôi ngon !

Thời đó ( 1980 ), giá nhà Montreal chỉ bằng 1/3 giá nhà Toronto, nếu lại biết tận dụng các cơ hội giúp đõ của chính phủ về housing thì như ông anh tớ, mua cái nhà khá rộng chỉ tốn có 23 K nghĩa là tương đương 1 năm lương chưa trừ thuế của 1 ký sư vào lúc đó .

Thời tớ lấy vợ và mua cái nhà đầu tiên tốn 68 K, ở hơn 20 năm, trả hết từ khuya, giá bán vứt đi bây giờ cũng là 320K nhưng bà xã bảo cứ để đấy cho thuê, đợi vụ hạ sạch các highway, khu nhà tớ không bị giải tỏa nhưng lại biến thành vùng phát triển thì giá lại càng cao ... Thiên hạ chung quanh đánh hơi rất nhanh nên khối anh, mình biết rõ là họ thuê đôt nhà mà chả biết là thuê ở đâu ! , cái nhà cháy xong thì bảo hiểm phải đền xây cho cái nhà mới tinh, có hôm đang lái trên xa lộ, nhìn vê hướng nhà mình, thấy đám cháy, mừng rơn, nhưng khi về nhà thì mừng hụt vì là nhà kế cận, ác cái là nó lại cách 1 con đường ( nhà tớ đầu ngã tư và anh kế cận lại là đầu ngã tư bên cạnh ) .. thiệt là buồn, giá mà nó cháy hộ là tớ ăn mừng !!! Tính ra trong 3 năm nay, khu vực nhà cũ của tớ có dến trên 20 cái nhà cháy rồi hihi, mãi chưa đến lượt mình .

Anh em có thể vào đây nhìn cái hình khu nhà cũ của tớ, hihi , 4 góc đường thì 1 cái cháy đã xây lại xong, 1 cái vừa cháy đang bít các cửa, còn đúng nhà tớ và anh góc bên kia là chưa ....cháy .

 Đặc sản 
TP Montreal có thể cũng là nơi duy nhất trên thế giới có những màn thoát y rẻ nhất thế giới, kể cả là so với giá cả ở ... VN !

Với trên 400 clubs rải rác trong nhiều khu vực ở TP, mỗi club như thế có khoảng 20-30 em luân phiên nhảy trên sàn, ngồi mà chờ các em hết 1 vòng thì có mà chờ đến sáng vì mỗi em 3 bài .

Mấy trự thích chơi chịu nghĩa là khỏi bỏ thêm tiên tiền nhưng nhìn thật rõ thì cứ bu quanh sàn nhảy thôi, còn chơi cho lịch mới là chơi thì người ta ngồi xã xã một tí , thấy em nào hợp nhãn thì ngoắc, khỏi mất công tán tình gãy răng như ở VN mà chỉ cần 1 phút là đã bày hàng với giá có 6 $ 1 bài cỡ 5 phút ... , all you can touch chỉ mất 10 tì, Hồi mới qua thi thấy lạ tớ cũng hay đi lắm, vào của lúc đó có 50 xu, nhiều chỗ free , bia thì có 2$50,, giờ đã lên 6 , vào của có nơi cũng 5 $ .

Giờ luật cho phép phụ nữ hở bằng nam giới có rồi, mùa hè tha hồ mà ngó, chỉ tiếc 1 điều là mấy bà... tới rốn vẫn tưởng là đẹp làm mất cả nghệ thuật .

Hình chụp dưới đây được thực hiện khá công phu khi nhiếp ảnh gia phải kêu gọi và sơ sơ có 5000 ngàn người hưởng ứng ... tụt 100% bò lăn ra trung tâm thành phố và được cảnh sát bảo vệ để nhiếp ảnh gia tác nghiệp :

Món ăn phổ biến của Canada

chicken shawarma with hummus

chicken shawarma

Về nét cộng đồng Việt Nam

Giờ thì đến phần mà có thể khối người ghét tớ đây, nhất là mấy bố CCCD .

Khi làn sóng nhập cư người Việt đến Canada khá đông thì cũng như Hoa Kỳ, Úc ... những người VN gặp gỡ nhau thành lập các cộng đồng, các hiệp hội với mục đích đoàn kết và nâng đỡ nhau , toàn quốc thi có cộng đồng quốc gia , các địa phương thì có cộng đồng vùng , cộng đồng nào cũng do những nhân sĩ hay các vị lãnh đạo ngày xưa đứng ra , nếu không có tì cũng do các SV du học trước 75 thành lập .

Theo tớ hiểu thì lúc sơ khai, chính quyền địa phương đều giúp đỡ nhiều lắm vì cộng đồng tự khai là sẽ gánh vác đủ thứ mặc dù là có khi chỉ vợ con mấy cụ điều hành là biết có các dịch vụ này , thí dụ như đưa người bệnh đến .. bệnh viện chẳng hạn ! hay là ... dạy tiếng Pháp ... vi tính ...

Thực ra thì cũng phải thông cảm bởi nguồn ngân sách cũng rất cần để xây dựng 1 cộng đồng vững mạnh .

Tại Montreal :

Ngoài cộng đồng mang màu cờ vàng với khoảng 70 hiệp hội chùa chiền cũng như các tôn giáo khác, Phía nhà nước ngày xưa cũng có 1 hội gọi là hội VK yêu nước .

Phải nói là cái thời CS chưa thay đổi và làn sóng tị nạn chưa chấm dứt thì ai cũng ghét hội yêu nước này .

Nhưng gần như ai cũng phải đến để gửi tiền về cho thân nhân, nơi này họ sinh hoạt thu gọn , chả cần tuyên truyền mà chỉ cần ghi ra: Gói hàng A có những gì, giá bao nhiêu và về VN thì thân nhân bán lại sẽ dược bi nhiêu .

Thù thì thù, ghét thì ghét ... tớ vẫn là khách hàng quen thuộc bởi vì mẹ tớ còn kẹt, tớ có 1 lỗi rất lớn mà khi mẹ tớ qua đời, chưa biết cụ có thấu hiểu không !!!

Và tớ mượn nơi đây như 1 sự phân bày cũng như bao biện cho 1 số người đồng cảnh ngộ .

Vốn là ông anh tớ qua từ 75 nhưng dứt khoát là chỉ gửi tiền nuôi chứ không bảo lãnh ! Mình ở trong nước cũng chả hiểu mà ông anh cũng chả nêu lý do gì .

Cho nên trước khi vượt biên thì tớ có hứa là sẽ lo bảo lãnh cụ ngay khi có thể , cụ rất tin ở tớ và rồi cuối cùng thì cũng xong thủ tục bảo lãnh .

NhÆ°ng đến khi chuẩn bị để lo máy bay và đón, nuôi tá»› má»›i nhìn thấy rất nhiều sá»± khó khăn và thấy anh mình có lý ... mà cái việc đầu tiên phải lo là ai sẽ săn sóc cụ ? khi cụ á
»Ÿ VN, mấy anh em khắp nÆ¡i gá»­i tiền về, cụ thừa sức để có người đấm bóp, hầu hạ, thậm chí là cứ buồi chiều thì có xích lô đến đón, muốn Ä‘i đâu thì Ä‘i . Cụ đẻ 14 lần, bệnh tật và luôn phải có người bên cạnh đấm thình thịch vì mỏi ...

Còn cái thân tớ lúc đó, vợ 1 thì li dị, vợ số 2 mãi bên Pháp, vợ số ... 3 chưa gặp !!! mì gói làm chuẩn, bà nào cô nào nấu cái gì ngon thì gọi đến ăn , thích thì ngủ lại mà mệt thì về cái phòng của mình còi cọi 1 xó .

Cho nên cái chữ hiếu nó khó thực hiện lắm, đưa cụ qua đây không khó mà nuôi cụ thì chắc chắn là không thể . Giá mà ở Cali ấm áp, đông người VN thì may ra có thể chứ Canada thì chịu !

Vì thế mà tớ cam chịu tiếng bất hiếu từ trước còn hơn là cụ qua đây rồi cũng vẫn có hành động mang tiếng là bất hiếu vì quả thực là người già qua đây sẽ rất khổ và chỉ có chết sớm !

Mẹ tớ giận và tớ không sao có thể giải thích cho đến khi cụ qua đời vào 8 năm sau .

Trở lại với cộng đồng người Việt .

Tính ra thì cộng đồng người Việt ở TP này cũng sắp tròn 35 tuổi, tuy có khá nhiều tranh chấp , thậm chí chỉ vì quý phu nhân của các lãnh đạo mà kéo cả nhau ra tòa, tòa án phải tuyên bố hủy bỏ kết quả bầu cử và yêu cầu bầu lại mấy chức vụ rõ ràng là hy sinh vác ngà voi ( Tất nhiên, chả vác không công đâu ) thì hơn 2 năm nay, cộng đồng cũng đã ổn đinh.

Thường thì chủ tịch luôn là bác sĩ hay nha sĩ , lý do là họ cũng cần có khách cho nghề chuyên môn, càng có tiếng càng dễ có khách vậy thôi chứ sinh hoạt thì cũng khi lên bổng, lúc xuống trầm, 2 năm nay được coi là khá với những buổi lễ tết hàng năm và vài chương tình dại nhạc hội gây quỹ .

Cũng có hội cho các bô lão như tớ ... hihi, hồi thành lập hội tiền bô lão thì tớ chưa đủ tuổi để vào, giờ thì đủ rồi nhưng tớ cũng chưa muốn vào vì vào toàn bị các cụ gọi bô lão tớ bằng ... cháu !

Mạnh nhất là hội phụ nữ, có lẽ cũng là hội có trật tự và ổn định nhất, thế mới lạ. Không tính mấy hội kiểu ... của tớ hay hội phụ nữ đòi quyền ... sướng của ... bà xã tớ thì cộng đồng có khoảng 70 hiệp hội, tất nhiên, gom lại cho vui vậy thôi chứ chả ai quản được ai, mỗi hội có cách làm việc của họ và làm việc phước thiện nhiều nhất, hiệu quả nhất thì theo tớ lại là hội .. Cao Đài . Nhà thờ công giáo của người Việt chính thức xây dựng thì 35 năm nay vẫn chưa có, vẫn phải mượn thì phải, còn chùa chiền thì nhiều. Có thể nói mà chỉ sợ bị chửi chứ không thể sai thì chùa ở đây cũng là 1 ngành kinh doanh không vốn hoặc ít vốn mà có bạc triệu dễ dàng .

1 chùa mà ngày mới qua, còn khá nhỏ, vị trụ trì pháp danh là gì tớ cũng chả để ý, chỉ biết là thày trụ trì cho 1 ni cô gái là ... cháu gái ở chung trong chùa , bị phật tử phản đối thì thày vận đụng ... hiến Pháp Canada ra hỏi làm Phật tử xanh máu mặt vì bí là : HP Canada có điều khoản nào cấm thày ở chung với ... Ni cô !

Vì thế mà Pháp danh của Thày bị thiên hạ gọi là : Thích ... tiện Nghi !

Thời gian thấm thoát trôi nhanh, nay cũng êm rồi và thày có 1 ngôi chùa nữa rộng đâu 37 mẫu, được xây dựng phải nói là khó ai sanh bằng , cách Montreal hơn 100 km , chỉ đi vài hướng để xem mấy bức tượng Phật thì tớ mỏi chân, bảo vợ : Bu nó dẫn các con đi tiếp, bố phải tìm chỗ nghỉ chân chứ không thì tối về đừng có ... hòng !!!

Ôi, tớ là phật tử nên cứ kể thế này nữa thì chỉ sợ Phật giận, không cho tớ ăn chay nên chỉ kể 1 chùa thôi, chứ còn khối chùa để mà kể .

Nhưng thôi !

Cộng đồng ở đây trên thực tế là có 2 " cụm " công dân gốc Việt khá rõ ràng, ngày xưa thì thỉnh thoảng , phe cờ vàng cũng biểu tình chống phe cờ đỏ và nặng nhất là vụ cụ thủ tướng giữ chức vụ lâu nhất thế giới qua đây trong một hội nghị ( Hình như là hội nghị các nước nói tiếng Pháp ) Đó là lần duy nhất có chọi đá khá mạnh, vài người bị bắt cho đẹp lòng khách xong êm rồi cũng thả sạch, chả ai bị truy tố, còn phía cụ Đồng thì có 1 anh bị trục xuất khỏi Canada ngay vì rút súng ( chả biết súng thật hay giả và có hay không ) ... nói chung thì thời ky 1975-86 , phía cộng đồng cờ vàng được coi là mạnh lắm .

Nhưng thời thế thay đổi, trong khi phía cờ vàng chỉ biết chống mà không biết uyển chuyển cho nên có những người chán nản như ... tớ chẳng hạn, ngày xưa thì còn chịu khó đóng chục bac coi như ủng hộ, bây giờ thì có đưa chục bạc tớ cũng chả héo lánh và có thể nói trên 2/3 người dân gốc Việt bây giờ cũng chả biết văn phòng cộng đồng nằm ở đâu .

Khối ôn hòa càng ngày càng đông hơn, giờ này mà kêu gọi biểu tình thì dù có kèm theo 1 " quà tặng " là được du lịch sau khi cầm cờ thì cũng chỉ đạt nổi 1 xe bus gồm đa số là các cụ già , có cụ năm ngoái hung hăng cầm lá cờ không ngờ là được hiện lên báo làm cụ lo ngay ngáy mấy ngày chỉ vì sắp về VN trốn lạnh !

Thế nhưng cũng vẫn phần đông không khoái cờ đỏ , một phần là sợ bị chửi, 1 phần thì cũng vẫn thích sống với 1 quá khứ , 1 quá khứ thì tuy ăn không đầy đủ như bây giờ nhưng mà cũng có người để mình ... ra lệnh .

Và đụng đến màu cờ thì chắc chắn là sẽ gây ồn ào, phía cờ đỏ bây giờ họ cũng khôn, cứ để kệ .

Cách nay trên chục năm, Cộng đồng chống cộng làm được 1 cú ngoạn mục, là ngôn ngữ Việt được chấp nhận như 1 môn học tại 1 đại học , có tính tín chỉ như 1 ngoại ngữ ... rõ ràng đây là công khó của nhiều người Việt thuộc nhóm cờ vàng và người đại diện là bác Thoại, đốc sự khóa 1 QGHC .

Thế nhưng lúc làm lễ đánh giá ngày huy hoàng này thì trường đại học có thể là không hiểu rõ hay họ tính toán về nghi lễ cho nên lại mời cả đại sứ quán VN .

Và đương nhiên là về ngoại giao thì đại sứ quán lại có chính danh mới khổ, báo chí đến thì họ cũng chỉ biết là tiếng Việt, rồi lại đại sứ quán thì bản tin trên các báo họ chả để ý đến những người vất vả vận động . Thế là lại có 1 dịp để cộng đồng yêu cầu báo chí phải đính chính ...

Mà cái tay phó đại sứ hồi đó cũng phải nói là đểu ! Tự nhiên có quà thì khi được mời lên phát biểu, lẽ ra cũng phải biết ơn người mang quả, đàng này anh ta phớt tỉnh, cứ làm như là Canada nó sợ hay mê văn hóa nước mình như mê gái đẹp cho nên phải có môn học này ... nếu là tớ ... hihi, chắc chắn là tớ sẽ nhân cơ hội đó, mời luôn phía cộng
dồng lên phát biểu chung thì phía cờ vàng tuy có ức cũng còn vui hơn và cách đó có khi cũng là 1 dịp để tạo đoàn kết không chừng .

Nếu nói về nguyên tắc thì ít nhất, 95 % những người Việt ở Canada đều bắt nguồn từ gốc " Tị nạn ", nhưng khi sinh hoạt thì có những phân biệt giữa những người từng sống ở miền Nam và miền Bắc .

Sự phân biệt cũng dễ hiểu, những người từ miền Bắc ra đi rồi đến các trại Hong Kong đa số là người gốc ở Hải Phòng và các vùng phụ cận, ít người gốc Hà nội và cách sống của họ quả là khác biệt với người miền Nam, gần như khó pha trộn .
Họ không thể hội nhập vào với phía cộng đồng, giả sử như họ có đến 1 nơi đông người Việt thì chỉ nghe giọng nói là cũng ít ai kết thân ... cho nên dần dần, họ hội tụ lại với nhau ở mạn đông thành phố, những người này chỉ tập trung vào việc kiếm sống, sẵn sàng làm những việc rủi ro cao, mang tai tiếng cũng chả sao, miễn sao là có tiền và khi cảnh sát bố ráp thì đúng là những tay " trồng cỏ " đều có nguồn gốc ra đi từ miền Bắc , chính vì thế mà bây giờ, 1 học sinh nạp đơn xin du học , tuy không phổ biến bằng 1 thông cáo thì những em có giấy khai sinh ở Hải Phòng là sứ quán Canada họ từ chối không nêu lý do .

Ở Montreal, các cộng đồng nhờ ôn hòa nên nếu có chia rẽ cũng ít gây ồn ào trừ đúng 1 vụ là hội cựu quân nhân , các vị này vốn hăng say, thực ra thì sinh hoạt cũng chỉ là góp nhau tí tiền rồi uống bia, đánh cờ .. nhưng mà cũng chỉ vì tranh chức, thế là có chụp mũ, 1 anh Trung tá có cha là trung tướng làm chủ tịch có chục năm, bỗng nhiên bị chụp cái mũ CS, lý do là cha anh này làm trung tướng VNCH mà sao lại không bị cải tạo ..., thế là chia 2, anh trung tá ra mở hội cựu chiến sĩ để ... đối lập với hội cựu ... quân nhân .

Còn anh chủ tịch hội cựu quân nhân thì cách nay 3 năm cũng bị khui ra tí lem nhem về tiền gọi điện thoại,, đổ xăng trong vụ mời ca sĩ bên Mỹ gì đó cho nên cũng oánh nhau loạn xà ngầu, mất chức mất quyền , người lật mặt tham ô là anh bạn tớ cũng ê càng sau vụ này nên tớ cũng chả có thêm tin .

Nói chung thì tớ vẫn chê cái cách sinh hoạt kiểu chuông trống là chinh, chửi bới là .. vũ khí và các bà làm đầu như kiểu anh chàng Nguyên ghét Dân bên miền tây Canada nên tớ chỉ lâu lâu gặp gỡ qua ly cafe, tô phở cho biết sự tình ... hết rồi cái ngày mà anh em tụ tập dưới bàn thờ tổ quốc và nói cho nhau nghe về những hoài bão xây dựng 1 VN tươi sáng hơn .

Về phía chính quyền VN và đại sứ quán thì xưa kia, họ không cởi mở như bây giờ ...

Ngay cả số phone và fax cũng giấu ... fax mà mở cho chạy tự động thì có khi sáng ra chả còn tờ nào và nội dung có khi cũng toàn là .. chửi cho nên sinh hoạt lãnh sự rât là ... gọn nhẹ, 1 cái nhà, tất cả sống chung với nhau, ai đến gặp thì phải hẹn trước, cấp visa thì phải qua dịch vụ ... từ đại sứ cho đến anh tài xế .. tất cả đều đơn giản, ít quan tâm đến nghi lễ, thể diện quốc gia cho mãi đến khi VN phát triển dần lên .

Giờ thi đại sứ quán đã tổ chức rất tươm tất, nhiều anh chống cộng cực đoan cứ tưởng là vài chục đồng làm cái thị thực là 1 nguồn lợi chủ yếu của đại sứ quán thì đó là 1 sai lầm lớn lao, chỉ riêng tiền thuê nhà, trả lương cho nhân viên thì cũng đã bộn bạc, đó là chưa tinh đến các việc đối ngoại, tiếp khách .

Nhưng hoạt động của đại sứ quán cũng tùy ở vị đại sứ và anh phó đại sứ , có những vị đại sứ dám chấp nhận đương đầu với những khó khăn do quá khứ để lại và cũng có những vị chỉ thích đóng của làm việc ...

Thời chưa quên được máu bao cấp, có bà đại sứ chỉ dám tiếp xúc thân mật với những người Việt gốc ... Bắc , còn đám tị nạn thì lại coi như không có, hoặc là ra thông báo kiểu ... cha mẹ ! , muốn đến ăn vơi đại sứ thì phải đóng tiền ... , chắc chắn là chỉ mấy tay đón gió thì mới phải chạy đi đóng để mà được ăn .

Đến thời đại sứ Trịnh Thanh thì quả là có sự thay đổi; vị đại sứ này luôn xốc vác, gặp gỡ thoải mái để giải tỏa mọi ẩn ức ngày xưa, riết rồi anh em tị nạn trở nên thân mật hơn, ra vào đại sứ quán dù lúc ấy vẫn chỉ là 1 căn nhà nhỏ thôi nhưng không còn những vẻ e ngại lẫn nhau như xưa ...

Hơn chục năm trôi qua, bây giờ thì ngoài tòa đại sứ , còn có " nhà Việt Nam " được mua để vừa làm nơi trú ngụ khá khang trang cho gia đình vị đại sứ mà cũng là nơi cứ tết đến là ai thich cũng có thể vào, tớ chả thấy ai chặn lại đòi xem thư mời bao giờ và có 1 cái hay là mọi phòng đều mở rộng, công khai chả khác việc dân Mỹ được vào xem quốc hội .

Nói chung là không ồn ào như tại HK qua việc khánh thành lãnh sự quan VN tai Texas mới đây là 1 ví dụ, Dân tị nạn Việt ở Canada càng ngày càng ôn hòa hơn, họ không chủ trương kiểu nhắm mắt mà chống, chống túi bụi mà nếu có phản đối chăng nó chỉ quanh quản với những vấn đề biển đảo và tham nhũng , tệ đoan trong nước .

Và những người Việt ngày nay, nếu về nước thì họ cũng hớn hở kể chuyện VN chứ không còn cảnh về mà phải giấu tịt chuyến đi hay là bị anh em khai trừ, khinh miệt vì đã dám trở về quê hương như thời thập niên 80 .

Giờ đến " cụm " dân cư gốc " Bắc " nhé .

Những người Bắc như tớ không được xếp vào cụm này , đây chỉ gồm những dân tị nạn mà có thời gọi lạ " thuyền buồm " hay có ác ý gọi chung là " đám Hải Phòng " ... đa số là đến HK và được Canada đón nhận nhân đạo .

Có thể nói là việc cách ly cụm tị nạn này với cộng đồng người Việt là điều không tốt ! Tớ thẳng thắn phê bình như thế vì với tớ, đã qua xứ sở này rồi thì đi đâu, gặo mặt VN là tớ vui ; tất nhiên là nhiều người không có sự cởi mở này cho nên vô tình mà những anh em thuộc cụm này tỏ ra rất xa lạ, không bao giờ dính líu hay liên hệ với cộng đồng .

Vốn thừa hưởng hay là sinh sống, trưởng thành trong 1 chế độ phải nói là lạc hậu, phe phái và khắt khe của XHCN ... về văn hóa, họ không thể tiến nhanh và hội nhập bằng cụm " miền Nam " , ngay cả ngôn ngữ, họ cũng gặp khó khăn và trong khi cụm miền Nam giờ này hớn hở với những thành quả của con em thuộc thế hệ thứ hai thì cụm miền Bắc gần như không có thành tích nào đáng kể .

Nhưng họ hơn hẳn cụm miền Nam về sự chịu khó, làm liều ...

Cái thời thập niên 80, khu phố Tàu, tiếng là Tàu nhÆ°ng VN má»›i là ngon, rất nhiều cá»­a hàng của ngÆ°á»
i Việt kể cả dancing của nhạc sÄ© Phạm Mạnh CÆ°Æ¡ng .. an ninh ngầm đều do anh em cụm miền Bắc lo liệu cả, Anh Tàu đố dám hó hé, nhiều tiệm tàu rõ ràng mà minh đến ăn thi oong chủ vẫn nhất dịnh rằng : Ngá»™ lói tiếng Hoa dÆ°ng ngá»™ là người diệt lam lá»›

Nhưng rồi đám gốc Hoa đau chịu nhịn như thế mãi , có lần anh em HP .... lỡ tay, đẹt luôn 1 ông già, thế là vừa bị cảnh sát dẹp và cùng lúc là băng đảng người Hoa " lên ngôi " , hàng loạt tiệm VN phải đóng cửa, không đóng thì cũng ... cháy, đến giờ thì VN đừng có mong mà mở tiệm cạnh tranh với Tàu ở đó, ngành nghề phải thuần VN thì mới tồn tại và chỉ còn được 2 tiệm phở, 1 tiệm bún bò Huế ( thực ra cũng gốc Tàu ) còn sống .

Rồi phong trào trồng cỏ nở rộ bên Vancouver, nghe nói là vừa an toàn, vừa dế chuỷen hàng, từ Vancouver, 1 kg " cỏ " chỉ dưới 2 ngàn qua được biên giới tăng gấp ... 10 , mà biên giới vùng đó nhiều chỗ chỉ cần đi bộ, bước 1 phát đã là đất Mỹ , cho nên rất nhiều anh em thuộc cụm này làm thêm 1 chuyến di dân để làm vườn .

Nhưng làm quá thì rồi cũng bị bố ráp, thế là lại ... di dân ! thôi thì khối nhà cửa ở đây cũng đều thành ... cánh đồng với những cụm đền sáng chưng và kỹ thuật hiện đại để giải nhiệt, giải mùi cũng như quét dọn, phi tang .

Thực sự thì ngành trồng cỏ này, đám Ý ta lồ và các di dân khác họ cũng làm và xem ra tầm mức quy mô hơn nhiều , tớ vì tò mò nên cũng được thăm 1 " cánh đồng ' của tụi Ý, về nhà chưa dám khoe thì bà xã đã ngửi thấy mùi cỏ còn phảng phất và la quá xá cỡ ; còn anh em Vn thì tớ có biết cũng chả dám hỏi, nhỡ họ mà bị gì thì có khi cái mạng tớ cũng chả còn .

Bởi vì dân VN tuy bé nhỏ, sức yếu nen họ chơi hàng thật ! Đã có những vụ mà họ chơi đại liên M60 bắn ra, cảnh sát chạy có cờ và phải huy độngg tới những nhóm ... diệt khủng bố, đột nhập bằng trực thăng y như trong phim .

Bây giờ ngành này cũng khó rồi, ai liều cũng có tí tiền rồi thì họ chuyển qua khối thứ đầu tư, có thể về VN vênh váo, xe anh đi trước, xe nàng đi sau với những công trình cấp tỉnh hay quốc gia ( và cũng đã bị bắt ) , số khác chuyển qua buôn bán bất động sản, sống 1 đời nhàn nhã và cũng vẫn có những tay chơi chuyển qua ngành giải trí mà tớ hay la cà là những tiệm đấm bóp ... 1 ngành nghề mà có thể là sẽ gây anh hưởng nhớn đến số lượng VK về nước hàng năm đấy .

Sinh hoạt văn nghệ

Xem kịch hay nghe hòa nhạc thì thú thật là tớ cũng không đủ tiền để phí phạm, cần thì tớ thuê băng hay đĩa về xem ... Con tớ thì cho đến nay cũng chỉ dám đi đúng 1 lần xem : Phantom of the opera .

Về tất cả những giải trí mang tính cách thể thao thì tớ cho là rẻ nhất thế giới vì ... nhiều cái free lắm, cứ mỗi khu phố lại có bể bơi công cộng, thậm chí là 2,3 cái không chừng và dân thành phố chỉ cần có thẻ là cư dân TP thì muốn đến khu phố nào cũng được vào , cũng có những giờ đông quá thì họ tính tượng trưng 1 $ . Sân tennis, công viên ... nơi nào cũng có và chả bao giờ phải trả tiền nếu chơi ngoài trời .

Thư viện cũng đầy ! Không những thế, có những nơi đông người VN thì có cả 1 khu toàn sách truyện VN, tớ thấy có đủ sách cho cả hai ... phe, ngày xưa thì chỉ có sách của phe chống cộng . Cư dân có thể mượn miễn phí 10 cuốn mỗi lần .

Về Golf thì cũng có thể cho là rẻ nhất thế giới luôn và đẹp khỏi chê . Lý do là đất đai ở đây rộng và rẻ , phục vụ thì chả thể nào bằng VN vì lao động đắt nhưng nếu mình chơi golf theo lối tiết kiệm thì 1 buổi chơi tốn khoảng 18 $, lâu lâu có nơi đại hạ giá chỉ còn 13 $, khỏi có vụ thẻ hội viên như VN .

Nói chung, tớ thấy nó hoàn toàn trái ngược với VN, chính phủ chủ trương hướng dẫn và tạo thuận lợi cho thanh niên tối đa để ngăn ngừa nghiện ngập dù là vẫn
đầy con nghiện , còn ở VN thì cứ để kệ cho thanh niên tự do ăn chơi !!!

Ở đây, trong giờ học, mấy nơi giải trí không được cho học sinh vào chơi ! cảnh sát đi tuần mà thấy học sinh lang bang là nó stop lại , bắt về trường chứ không có vụ trốn học đi chơi ạ, dù vẫn là 1 xứ được coi là tự do đấy .

Bia rượu thì cũng phải sau 12 giờ trưa mới được bán , riêng Quebec thì lỏng lẻo hơn, giờ nào cũng có thể mua, rượu mạnh do nhà nước quản lý . Tìm 1 chai rượu giả coi bộ khó hơn tìm được 1 chai rượu thật ở VN

Ngoài ra, thiếu niên còn được gia nhập những hội đoàn khá lành mạnh như hướng đạo, thiếu sinh quân ... tớ thì máu quân đội cho nên cho cả 2 vào thiếu sinh quân hết, chúng được đào tạo tất cả những gì mà chúng muốn thí dụ như học lái máy bay, bắn súng, cứu thương, mưu sinh trong rừng ... thậm chí cả là học nhạc, khiêu vũ ...

Tất cả mọi chi phí kể cả quân phục đều được cấp phát free và chất lượng cao, đẹp lắm .

Để khuyến khích, các thiếu sinh quân có thể đi tập thêm vào mùa hè tại các doanh trại quân sự, họ kiểm soát nghiêm nhặt lắm nên các vụ trai gái cũng ít xảy ra và đi như thế, không chỉ là miễn phí mà ngoài ăn ở lại còn được tiền . lính tráng thì không nhiều , chỉ 70$ 1 tuần nhưng có tí lon lá thì cao đấy ! Con tớ năm ngoái đi 6 tuần, để dành được 2 600 $ nghĩa là cao hơn cả 1 người bình thường đi làm và nếu năm nay đi thì được đâu 6000 .00 .

Về ăn uống, tớ sẽ kể sau .

Đây là vài hình ảnh của thiếu sinh quân " Không lực Canada " .

Con trai tớ vẫn cao hơn tây và con gái tớ vẫn xinh hơn ... đầm ! , chả cần hàng hiệu !

Chỉ là đánh giá ... chủ quan vì cha mẹ nào chả tự hào về con mình nhỉ ?

Ăn uống

Montreal là nơi sinh sống của trên 100 sắc dân, cứ dựa theo thống kê thì tuy tỷ lệ dân bản xứ vẫn là cao nhưng nếu cộng chung các sác dân lại thì tỷ lệ dân bản xứ lại thấp hơn ; trường học của con tớ cho 1 thống kê là : 65% học sinh thuộc các sắc dân khác và chỉ có 35% là dân bản xứ ... càng đi xa thành phố thì dân bản xứ càng đông hơn .

Vì thế mà về ăn uống, chả thiếu món ăn của nÆ°á»›c nào, rắc rối, cầu kỳ thì là anh Do Thái , họ không được ăn thá»±c phẩm dân gian mà họ chỉ ăn thức ăn đúng nghi lá»… tôn giáo, Tá»› không rành lắm , chỉ biết là con gà, quả trứng, con cá hay bá»™t gạo cÅ©ng phải là Kosher . Tất nhiên là đắt hÆ¡n thá»±c phẩm thường, mấy anh này vào tù cÅ©ng sÆ°á»›ng bởi vì ít tù nhân, chả lẽ phải thuê người nấu riÃ
ªng, cho nên tù nhân có đạo Do Thái được ăn riêng và đặt từ ... nhà hàng của họ !!!

Đắt nhất theo tớ là nhà hàng Nga ... tớ chỉ biết đúng 1 tiệm và được ăn free nên đoán thôi, có dưới 200 $ thì đừng dại mà vào , có khi không đủ cho 1 người ăn, cậu nào lỡ đi với cô nào thích vào thì nên kiếm cớ đau bụng kiểu như tớ .. trúng gió khi có cô VN nào rủ vào thương xá hoặc tiệm vàng !!!

Thanh tao nhất theo tớ là tiệm ăn Nhật .. đa số các tiệm ăn Nhật ở đây thì lại do người ... VN làm chủ, nếu vào mấy nơi này, có thấy các cô mặc kimono cũng đừng nói tiếng Nhật vì phục vụ chỉ rành 3 ngoại ngữ là : Anh, Pháp, Việt, họa hoằn thì có tiếng Hoa chứ Nhật thì họ có thể nói kiếu như mấy đòn Nhu đạo: oiongbuongtoira hay oicothachotoi . Giá cả theo tớ thì rẻ hơn những tiệm ăn Nhật ở VN nhiều lắm, còn rẻ hơn cả nhật và cá thì vượt xa Nhật là vì Canada sẵn cá tươi . 1 bữa ăn bình thường vào buổi trưa nếu không có rượu tốn khoảng 15$ và vào buổi tối thì khoảng 25 $ cho 1 người .

Ngoài ra, các tiệm ăn Ấn độ , Peru, Hy lạp ... đều rất rẻ, thí dụ như trưa nay, anh em tớ đi ăn ở Casa Greque, 1 tiẹm Hy lạp co nhiều chi nhánh thì súp, bánh mì bơ , món chính, cafe, bánh ngọt ... tất cả nhiêu đó chỉ có 10 $ , nếu về VN mà vào 1 nơi sạch sẽ tươm tất như thế thì phải đắt gấp đôi, thậm chí gấp 3 .

Lại cũng có những tiệm mà khách thứ hai chỉ mất 99 xu , ăn như người thứ nhất hay rẻ hơn trong thực đơn, trẻ con dưới 12 ăn miễn phí ... hồi con tớ còn nhỏ thì tuần nào cũng đi, mua 1 chai rượu nhỏ cỡ 6 $ , hai vợ chồng chọn món đắt nhất 24 $ , coi như ăn xong cả thuế, tip nữa thì tốn hơn 30 $ .

Ấn độ hay Peru , Thai ... cũng tương tự thôi, tất nhiên là cũng có những nơi đắt hơn nhưng chưa chắc là nơi đắt đã ngon bằng .

Về khoản ăn trưa giá rẻ thì tớ có thể coi là bậc ... sư , lý do là tớ rất ít khi ăn trưa ở nhà và cũng không bao giờ ăn sáng cho nên cứ đến trưa thì ra tiệm ăn cho tiện .

Hồi chưa có vợ thì tớ có 1 tiệm mà tớ gọi là ... mẹ hiền, giá cả bây giờ thì đắt chứ thời kỳ 80-90, tớ gọi 1 phần mang về , giá có 3.25 ; món chính tớ ăn buổi tối, món súp tớ ăn buổi sáng .. trưa làm 2 lát bánh mì ... cả ngày như thế chỉ mất đúng 3$25 , khỏi thuế, khỏi tip, hôm nào có bà có cô nào nhớ đến gọi về ăn thì no hơn 1 tí !

Thức ăn Tàu và Việt tớ kể sau .

****

( Chắc hẳn lão ấy còn kể nhiều thứ khác, từ từ mà đọc vậy. Đôi khi nghe người già kể chuyện là một điều rất thú vị bậc nhất của cuộc sống )

******