Tri kỷ người là ai ?

      Tri kỷ người là
ai ?

                      Hay   Khoảnh khắc tình bạn

 

   Danh họa Tề  Bạch Thạch có một bức tranh với đề từ “Hoạn
nạn kiến giao tình” Ngoài vẽ đẹp thủ pháp , nét bút mạnh mẽ như dao chém mà
thủa nhỏ tôi từng thán phục, ngưỡng mộ và còn cảm động biết bao bởi nội dung
hàm súc của câu từ nêu trên.Lòng những nghĩ,”’tình bằng hữu kết giao từ trong
hoạn nạn , gian nguy thật quý  biết chừng
nào”.

     Lớn lên  có lần tôi được xem bộ phim kể chuyện ly tâm
, ly đức , tranh giành quyền bính, tàn sát lẫn nhau của cộng đồng chiến hữu,
vừa mới kề vai sát cánh chung một chiến hào chung một lý tưởng và đã thắng lợi
vẽ vang thế mới hay ‘ tình ban kết giao 
trong hoạn nạn chưa phải là đáng quý nhất’

     Sau khi cùng nhau
phấn đấu thành công ,  vượt qua mọi trở
ngại mọi chong gai mà không hiềm khích không thủ đoạn với nhau, vẫn giữ được
tình cảm như xưa mới là quý hóa. Có thể dẫn ra nhiều ví dụ đề chứng minh
cho  luận đề -“cùng chung phú quý “ khó
hơn  “ cùng chung hoạn nạn” –

       Có một loại
tính nghĩa khó mà đạt tới đó là   -Sau
khi nguy hiểm sống chết bên nhau, bên nầy hoặc bên kia nương tựa nhờ nhau để
thoat khỏi cái  hiểm họa bản thân . Sau
khi sự nghiêp thành công ,ước muốn đã  toại nguyện.Kẻ giàu người nghèo,kẻ được người
mất nhưngvẫn thủy chung không hề thay đổi dạ. Một khi cảnh ngộ thay đổi  thường làm cho con người ta có nhũng khác
biệt về  địa vị ,tri thức, năng lực ,
quan niệm, của cải, cách sống ., thậm chí cả dung mạo, tư chất, ngôn ngữ,cử
chỉ, ăn mặc v.v… Và do đó hình thành hào sâu ngăn cách.  Tình bằng hữu  đã kết giao trước đây trong  một cảnh ngộ khác giờ vượt qua cái hào
sâu  đó thật không dễ.

    Thành công đắc ý
vẫn không đổi mặt, thất sủng bần hàn vẫn cứ tự trọng, trước sau như nhất thành
khẩn giữ tấm  lòng thường có , điều đó
thực gần với  thánh nhân  chứ người phàm tục như chúng ta  liệu có làm được không ?.

     Cho nên thế gian
lắm kiểu bạn bè . –Nếu cảnh không thay đổi thì 
làm sao có dịp  để thử thách đo
lường mức độ cao thấp nong sâu của mối tình bằng hữu ,tình người . Có người lầm
tưởng  bằng hữu kết giao bình thường
là   ‘tri kỷ’.

     Nhiều cập vợ
chồng đã ân ái vô cùng quyến ,nhiều đôi đã chung lưng đấu  cật suốt thời gian dài  mà vẫn không vượt qua  nỗi một hoàn cảnh ngặt nghèo nào đó…Do lòng
ích kỷ của con người chăng ??? Rồi họ lại trở nên người dưng xa lạ thậm chí còn
là kẻ thù của nhau.Tất cả đều do ngộ nhận ban đầu đến khi gặp  phải thử thách mới thực tỉnh ngộ.

     “ Tri kỷ”  không dễ gì mà có > Bạn bè bình thường
đương nhiên không tính là tri kỷ nhưng cũng không nên bỏ qua những tình  cảm  ấy
dù giản dị, chúng ta có nhiều người quen ,đồng sự và bằng hữu ,  loại hình đa dạng nầy mỗi người một vẻ gặp
nhau từ nhiều cơ duyên hợp,tan,thân, sơ nên khó có một người bạn bất biến đối
với mọi nơi mọi lúc. Như,  một cái gì đó  không thiếu được trong cuộc sống , hoặc vì
cùng chung  1  lý tưởng, 1 ý thích, một lợi ích,hoặc là đồng
hương , đồng tộc , đồng học, đồng nghiệp ,đồng cảnh ngộ, hoặc là do nhu cầu,
hoặc do cơ may kỳ ngộ v.v.. mà trở thành bạn bè 
rất  rất nhiều dạng! .Nếu không
quá phân biệt  tỉ mỉ và cầu toàn thì tình
bạn muôn màu muôn vẻ nói trên vẫn tưới nhuần cuộc sống, xua tan nỗi cô tịch,
đem lại sự an ủi ,  cổ vũ  cùng hưởng tiếng nói ấm áp  tình người . Bạn bè nhiều dạng như vậy  chính là động lực là ngọn nguồn của hứng thú
đồng thời cũng là tấm gương đa diện từ nhiều góc độ để xem chân tướng của mình
.Cái quý giá của tình  bạn chính là ở chỗ
đó.Đối  với các  loại bạn khác nhau mà đối xử quá ư khắc khe
thì đôi khi cũng dễ mất bạn > Nếu chung ta quên rằng mọi người không ai
giống ai, quên rằng bản thân ta cũng chưa phải là toàn mỹ toàn bích thì dễ mắc
bệnh trên. Việc kết bạn là thường tình , nhưng cái sai là xem bạn như  “‘tri kỷ”’.

      Tri kỷ cơ hồ là
một bản ngả thứ 2 và đời người  nếu gặp 1
tri kỷ đã đủ lắm rồi.Thực tế cho thấy liệu chúng ta có mấy bạn tốt trong nhũng
người thân quen, cho nên – “tri kỷ có thể 
gặp chứ không thể tìm”. “sĩ vi tri kỷ giã từ” sinh tử có nhau  tri kỷ thật là hiếm .

    Người phương Tây
ví  vợ chồng  là hai nửa hộp thành” nhất thể”.Vậy  tri kỷ có thể xem là 2” chính thể” trùng hợp
nhau và cùng tương phù .Theo cách nói ấy 
“tri kỷ” so với vợ chồng càng có đủ tư cách  để xưng là 
THIÊN TÁC CHI HỢP ( tác hợp của trời 
đất) .Nếu vừa là tri kỷ vừa là  vợ
chồng  thì vô cùng hi hữu và có thể xem
là kỳ châu của nhân gian.

     Francis Bacon
(1561  - 
1626 ) nhà triết học nước Anh cho rằng khi thổ lộ tâm tình với bạn bè
chúng ta có thể  thu đươc 2 kết quả tuy
tương phản nhưng có cùng một hiệu quả: Hoặc tăng niềm vui lên gấp bội,
hoặc  giảm bớt hẳn nỗi buồn. Chính đó là
giá trị đặc biệt của tình bạn .Song nhiều người nhầm lẫn bạn bè là tri kỷ nên bộc
bạch hết tâm trạng,  không ngờ một
ngày  kia chia ly, điều tâm huyết ấy  lại trở thành nỗi dằn vật đau buồn, lúc bấy
giờ mới cảm thấy  “ chống đở kẻ thù còn
dễ hơn chống đở bạn bè” .

     “ Tri kỷ là sự
cộng hưởng của tâm linh”, là sự lợi hại và hấp dẫn của nhân thế, không giao động
trước mọi biến  đổi . Tình yêu thương của
người thân có thể che phủ cưu mang nhưng không nhất  định là cộng hưởng tâm linh ,cho nên tri kỷ
còn khó gặp  hơn cả tình thân, ..... nhà
văn Mỹ Henry David Thoreau ( 1807 – 1862 ) khá cực  đoan khi nhận xét “ Ai tìm kiếm bạn bè kẻ ấy
bất hạnh,vì chỉ có bản thân mình mới là người bạn trung thành nhất”.

  ( sưu tầm)

      Anna Viên