Đức Ái Lãnh Đạo

Ngạn ngữ Latinh có câu: “Nếu bạn là người thông minh, xin hãy viết sách cho chúng tôi đọc. Nếu bạn là người thánh thiện, xin hãy cầu nguyện cho chúng tôi. Nếu bạn là người khôn ngoan, xin hãy làm người lãnh đạo chúng tôi”. Câu ngạn ngữ này muốn đề cao những đức tính và khả năng cần có nơi một nhà lãnh đạo, nhất là đức tính khôn ngoan. 

Trong bài Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu cũng nói về việc coi sóc, lãnh đạo trong Giáo Hội. Chúa hỏi thánh Phêrô ba lần: “Con có yêu mến Thầy không?”. Thoạt tiên, chúng ta thấy, trong bối cảnh này, những câu hỏi của Chúa Giêsu xem ra không hợp lý cho lắm:

Không hợp lý, vì đáng lẽ Chúa phải hỏi thánh Phêrô là con có biết nghệ thuật lãnh đạo không? Con có học lớp quản trị nhân sự chưa? Con có đắc thủ bí quyết dụng nhân, tài khéo tổ chức, tâm lý thu hút lòng người, sự khôn ngoan khi xử lý vụ việc… chưa? Hoặc ít ra, Chúa cũng hỏi là con có yêu mến đoàn chiên Thầy sắp trao cho con không? Đàng này Chúa lại hỏi, con có yêu mến Thầy không, con có yêu mến Thầy hơn tất cả những người này không? Không phải một lần mà tới ba lần!

Không hợp lý, vì Ngài là Chúa, Ngài thông biết mọi sự, Ngài biết rõ ông Phêrô có yêu mến Ngài hay không, đâu cần Ngài còn phải hỏi ông. Dường như ông Phêrô buồn vì Chúa hỏi ông tới ba lần, không phải chỉ bởi điều đó nhắc nhớ ông về ba lần chối Chúa, mà có lẽ vì ông thấy Chúa lại hỏi ông điều mà Chúa đã biết rõ mười mươi!

Nhưng không phải thế. Khi suy niệm kỹ đoạn Tin Mừng trên, chúng ta thấy cách đặt vấn đề của Chúa Giêsu đã đưa thánh Phêrô đi vào trọng tâm của điều mà Ngài sắp thực hiện cho thánh nhân, đó là giao phó cho ông sứ vụ chăm sóc, lãnh đạo đoàn chiên. Điều cần thiết nơi người lãnh đạo, nơi người mục tử, trước tiên, không phải là tài năng xuất chúng, bằng cấp đầy mình, thông thái uy danh, mà là có lòng yêu mến Chúa. Bí quyết, nghệ thuật của người lãnh đạo không phải là gì khác mà chính lòng yêu mến, hay đức ái. Người lãnh đạo trong tinh thần của Chúa, nhân danh Chúa, không dùng quyền thống trị anh chị em mình mà phục vụ trong tinh thần yêu mến, yêu mến đến độ hy sinh cả mạng sống vì anh chị em mình. Tình yêu đức ái đó thật quan trọng đối với đời sống cộng đoàn. Sự đổ vỡ, sứt mẻ, chia rẽ trong cộng đoàn là gì nếu không phải là thiếu đức ái. Sự ra đi của một ơn gọi là gì nếu không phải là sự trống trải của một trái tim không tìm thấy tổ ấm nơi cộng đoàn, không tìm thấy tình yêu thương và sự đồng cảm nơi những người cha người anh hay nơi những người mẹ người chị thiêng liêng trong cộng đoàn. Chính tình yêu mới chắp cánh cho nhũng lời kinh tiếng nguyện, chính tình yêu mới thắt chặt các thành viên nên một lòng một trí, chính tình yêu mới thắp sáng đặc sủng và tô thắm các hoạt động tông đồ bác ái của cộng đoàn.

Người lãnh đạo cộng đoàn yêu thương anh chị em bằng tình yêu nhân loại chưa đủ, vì trái tim của chúng ta quá bé nhỏ để có thể ôm ấp hàng chục, hàng trăm, hàng ngàn, hàng vạn, hàng triệu, hàng tỷ trái tim khác; quá hẹp hòi để có thể kiên nhẫn, chịu đựng, hy sinh tha thứ, phục vụ quên mình. Ngưòi lãnh đạo cộng đoàn cần phải yêu thương anh chị em bằng tình yêu của Chúa, vì chỉ có tình yêu bao la của Chúa mới có thể lấp đầy mọi con tim bằng ân sủng và tình thương cứu độ của Ngài, chỉ có tình yêu cao vời của Chúa mới có thể liên kết chúng ta nên một trong đức tin, lòng mến và sự hiệp thông trọn vẹn. Có yêu mến Chúa nồng nàn, người lãnh đạo mới biết thu hút và hướng dẫn mọi tâm hồn về với Chúa, thay vì khư khư giữ lại cho mình. Có yêu mến bằng tình yêu của Chúa, người lãnh đạo mới tôn trọng anh chị em mình như người cộng tác, như người anh chị em trong Chúa và giúp họ tiến tới sự phát triển đích thực và toàn diện.

Chỉ có những mối tình xây trên tình Chúa mới bền vững và hoàn hảo. Có lẽ, chính vì thế mà Công Đồng Vaticanô II đã đặt tên cho Sắc lệnh về Canh tân dòng tu là “Đức Ái Trọn Hảo” (Perfectae Caritatis) và trong số 14 nói về Đức Tuân Phục, sau khi nhắn nhủ các tu sĩ hãy vâng lời các Bề trên như nhũng người đại diện Chúa lãnh đạo cộng đoàn, theo gương mẫu vâng phục khiêm hạ của Chúa Giêsu, các nghị phụ Công đồng cũng đã không quên mời gọi các Bề trên hãy “thực thi quyền bính trong tinh thần phục vụ anh chị em, bằng chính tình yêu mà Chúa yêu thương họ” (PC, số 14). Không phải bằng tìng yêu bé nhỏ của ta mà bằng tình yêu bao la Chúa dành cho họ. Đó cũng chính là lý do mà Chúa Giêsu đã hỏi thánh Phêrô “Con có yêu mến Thầy không?”.

Chúa Giêsu đã hỏi thánh Phêrô không phải một lần mà tới ba lần. Cách nói trang trọng này theo văn hoá Sêmít đã cho thấy tầm quan trọng của đức ái trong việc lãnh đạo cộng đoàn. “Anh sẽ phải giang tay ra cho người khác thắt lưng và dẫn anh đến nơi anh chẳng muốn”, “Hãy theo Thầy”. Chúa Giêsu cũng báo trước cho thánh Phêrô biết rằng lãnh đạo là tử đạo, bởi vì lãnh đạo là yêu thương và yêu thương đến cùng. “Quo vadis?” “Thầy đi đâu?”- thánh Phêrô hỏi. Chúa trả lời: “ Thầy trở lại Rôma để chết một lần nữa”: Chúa Giêsu muốn tiếp tục yêu thương và hy sinh mạng sống những lần khác nữa qua các mục tử, các nhà lãnh đạo cộng đoàn, vì thế, Ngài mời gọi “Hãy theo Thầy”, vì Ngài chính là Mục Tử tốt lành, là mẫu gương tuyệt vời của các nhà lãnh đạo, đã yêu thương, phục vụ và hy sinh mạng sống vì đoàn chiên.

DT.