“sự sống này chỉ thay đổi chứ không mất đi và khi nơi trú ngụ ở trần gian này bị tiêu tan đi, chúng ta sẽ được đưa vào nơi cư trú vĩnh viễn trên trời.” (Kinh Tiền Tụng Lễ Cầu Hồn I).
Cuộc sống là một hồng ân, là một món quà vĩ đại mà Thượng Đế ban cho ta, thì cái chết cũng là một kinh nghiệm có một không hai mà mỗi người chúng ta chắc chắn sẽ phải trải qua. Tôi thấy nhiều người đã chết, tôi thấy những người yêu quý nhất của tôi đã chết, và tôi biết tôi cũng sẽ chết. Cái sinh diệt là quy luật cho tất cả mọi sự hiện hữu trên trái đất này, nhưng để chấp nhận cái chết là điều không đơn giản cho biết bao người kim cổ.
Trong ngày lễ Các Đẳng Linh Hồn, tôi xin không nhắc tới những ý nghĩa của việc tưởng nhớ và cầu nguyện cho các linh hồn trong bài viết này, mà gợi chút suy tư với cái chết của chính mỗi người chúng ta. Có biết bao nhiêu người mới năm ngoái, mới hôm qua cầu nguyện cho các linh hồn, mà nay họ cũng là linh hồn cần cầu nguyện rồi. Phút giây nào kia mình cũng thế.
Người ta vẫn thường nói tham sanh húy tử là bản chất của con người. Ai mà không sợ chết, đến con kiến còn muốn sống.
Phải, cái chết rất đáng sợ khi trong đời sống chúng ta quá ôm níu vào những thứ hư ảo. Chúng ta đặt niềm tin vào những giá trị vô thường, chúng ta coi mình là chân lý. Thì việc bị tước đoạt đi cái sự sống mà mình đã bao lâu nay xây đắp, đã bao toan tính hy vọng cho tương lai ...là việc quá đáng sợ.
Nếu nói người trẻ sợ chết, thì còn có lý do để thấy hợp lý. Họ chưa hưởng thụ, chưa biết đời, chưa thành đạt...chưa ...chưa...đủ thứ. Mà đâu phải chỉ có người trẻ tuổi , bởi có biết bao người lớn tuổi mang trạng thái tâm lý, càng già càng sợ chết. Họ ăn cũng chẳng được, ngủ cũng chẳng ngon giấc, chẳng còn lạc thú của cuộc đời. Trong khi thấy mình già nua nhăn nhúm lại bao bệnh tật đau đớn giày vò...Thế mà họ vẫn sợ chết.
Vậy một người khi biết mình sẽ chết thì như thế nào ?
Thông thường sẽ có những giai đoạn diễn biến tâm lý như sau:
1) Không tin
Khi ai đó biết được mình bị một căn bệnh trầm kha và vô phương cứu chữa, thì phản ứng đầu tiên là họ sẽ không tin. Họ đi hết nơi này đến nơi khác, để xét nghiệm. Họ hy vọng có một sự nhầm lẫn nào đó đã xảy ra cho mình. Họ nhớ lại ông thầy nọ bà thầy kia từng phán , họ sẽ sống còn lâu lắm.
2) Trả giá
Nhưng rồi họ cũng hiểu ra sự thật là tất cả những xét nghiệm y khoa đó đều chính xác. Họ rã rời nhưng sẽ biến đổi thành trạng thái trả giá. Nếu họ là người có theo một Tôn Giáo nào, thì bỗng nhiên họ trở thành ngoan đạo. Họ năng lui tới cầu nguyện và trả giá cho sự sống của mình. Họ hứa hẹn đủ điều với Đấng thiêng liêng.. Nếu tôi được sống...tôi sẽ...tôi hứa...
Hoặc ..Hãy cho tôi được sống thêm vài năm nữa, tôi còn cha già mẹ yếu, vợ dại con thơ... Những lý do để sống có khi rất chính đáng. Không ai dám cầu xin .. cho tôi sống để tôi đi bóc lột, để tôi đi bia ôm, để tôi đi hại người khác cả.
Họ làm theo câu nói '' có bệnh thì vái tứ phương" . cầu chán đạo này rồi tìm cầu các thần linh đạo khác. Nghe đồn ở đâu linh thiêng là khăn gói quả mướp đi '' hành hương", đi xin khấn...
3) Phẫn nộ :
Thế rồi mỗi ngày bệnh trạng càng nặng hơn, họ thấy sự trả giá của họ là vô nghĩa, thì trạng thái tiếp theo là sự phẫn nộ. Họ chửi trời trách đất, phỉ báng hay hơn nữa là thù hận với các Đấng mà mình đã tin, và kể cả những người chung quanh. Trong họ hàng của chính tôi, đã có những con người đã rơi vào trạng thái này. Đến mức khi có thừa tác viên đến trao thánh thể, khi đưa tới miệng cho họ rước lễ, thì họ dùng sức tàn lực kiệt mà hất mình thánh rơi xuống đất.
Trong giai đoạn này thì nhiều điều tiêu cực sẽ xảy ra, như chúng ta thường nghe có những con bệnh đi trả thù đời bằng cách giết hại, lây bệnh, làm những chuyện mất lý trí , kể cả việc tự sát.
Có vô lý không khi người ta không chấp nhận mình sẽ chết bằng việc tự sát ? Không ít người đã làm thế, có khi họ chọn cho mình cái chết còn rùng rợn đau đớn hơn cái chết do tật bệnh nữa. Đó là thái độ phẫn nộ, họ không cho tạo hóa định đoạt cho mình, một suy nghĩ ấu trĩ là họ cho họ cái quyền chết cách gì theo ý muốn.
4) Buông xuôi :
Nếu họ không đi đến việc tự sát, thì giai đoạn tiếp theo sẽ là buông xuôi, là tuyệt vọng tột cùng. Có người nằm quay mặt vào tường , có người không nói một lời nào cho đến chết.
Anh chủ nhà khi tôi ở thuê là dân câu cá vào hàng lão sư phụ, anh ấy nói với tôi về cái thú chiến đấu với những loài thủy tộc như thế này :
" Tôi rất thích cái cảm giác khi có một con cá lớn mắc câu, lúc ấy nó thực sự là trận chiến giữa tôi và nó. Tôi muốn giết nó, nó muốn chống lại. Vật lộn, mưu trí, sức mạnh... Nhưng khi con cá nó biết nó đã thua, thì nó sẽ buông xuôi không vùng vẫy nữa, để tôi kéo vào..."
Ngoài bốn trạng thái vừa nêu trên, thì còn cả trăm trạng thái tâm lý nữa, có những trạng thái tích cực hơn đôi chút. Như lao đầu vào công việc gì đó cho quên, nằm trên giường hấp hối vẫn mong chờ thân nhân nào đó mà mình yêu mến....Để khi trút hơi thở tàn mà mắt vẫn mở trừng trừng, hai tay vẫn nắm chặt như muốn bám víu vào một cái gì đó.
Thế thì phải làm sao để không rơi vào các tâm lý tiêu cực nêu trên, nếu như ta đối diện với cái chết ? Để lâm vào nỗi sợ hãi, không biết phải đối diện với cái chết như thế nào. Để không thấy cái chết là khủng khiếp và cũng không để lại cho những người yêu thương mình những hậu quả đáng tiếc.
Theo tinh thần Công Giáo, chúng ta có thể học hỏi từng bước nhỏ như sau, để nhìn cái chết một cách ''thân mật'' hơn.
1) Nhìn vào cái chết của Chúa Ki Tô và sự phục sinh của người, để xác tín cái chết không có quyền lực gì trên Người . Sau cùng, khi thời gian viên mãn, Người sẽ phục sinh tất cả để hoàn tất chiến thắng của Người. Lúc đó Thần chết sẽ bị tiêu diệt mãi mãi (1 Cr 15,26). Thánh Phaolô nói đến số phận những người đã chết để trấn an những người đang sống: "Nếu chúng ta tin rằng Ðức Giêsu đã chết và sống lại, thì chúng ta cũng tin rằng những ai đã an giấc trong Ðức Giêsu, sẽ được Thiên Chúa đưa về cùng Ðức Giêsu.
2) Ngắm nhìn cái chết thánh thiện của đức Maria, với những ơn gọi là vô song thánh đức, đáng ra Mẹ không phải chết. Nhưng bởi vì Mẹ muốn nên một như đức Ki Tô, Mẹ muốn đi con đường mà chúa đã đi, Mẹ muốn qua cái chết để có kinh nghiệm để trợ giúp con cái của Mẹ khi giờ lâm tử. Mẹ đã lên trời cả hồn lẫn xác và Người đã trở nên hy vọng tỏ tường cho tất cả mọi người, vì Mẹ cũng là thọ tạo như mỗi chúng ta.
3) Học hỏi rèn luyện sự từ bỏ, chấp nhận những mất mát trong cuộc sống. Chúng ta thường quá đau khổ khi mất đi của cải, mất đi danh tiếng, mất đi thân nhân... Chúng ta thường quá đau đớn khi mất đi công việc, mất đi tình yêu, mất đi niềm hy vọng nào đó trong cuộc đời. Với hai bàn tay nhỏ bé mà đã muốn ôm níu, gom góp và tranh giành quá nhiều thứ, kể cả những thứ không đáng và không phải của mình.
Nên qua những sự mất mát hay từ bỏ những thứ thuộc quyền sở hữu đó, là những lúc ta rèn luyện cho chính mình. Ý thức được rằng nay ta mất thứ này, mai ta mất người kia...Nhưng chỉ trong một giây phút ngắn ngủi nào đó, ta có thể mất đi tất cả một lúc . Đó chính là khi ta mất đi cuộc đời này.
Một người ông bạn thân của gia đình tôi vừa mới qua đời, khi đang tắm bởi cơ đột quỵ. Sau một tháng thì bà vợ đã nói với mọi người :
" Tôi không đi lễ nữa từ khi ông ấy chết, tại sao Chúa lại mang ông ấy đi trong giai đoạn này?..."
Khổ thay cho kẻ sống, cũng khổ thay cho linh hồn người đã chết.
Bà ấy đã cho rằng ông ta đang cần thiết cho bà và gia đình, có thể là nguồn kinh tế chính của cả nhà. Với trách nhiệm đó, thì ông ta phải sống và chu toàn .
Nhưng nếu thế thì các Thánh đã không chết, hay Chúa sẽ cho các Ngài sống lâu hơn chút nữa. Có bao vị Thánh vĩ đại, đầy dẫy sự khôn ngoan và thông hiểu, làm biết bao phép lạ phi thường... Nhưng cũng chết. Có khi còn chết sớm nữa. Để các Ngài tồn tại thì có phải là lợi ích biết bao cho Giáo Hội cho nhân loại hay không?
Nhưng không ! Ý Chúa...
Để chúng ta thấy, công hay tội cũng chết, giàu hay nghèo cũng chết, tin hay không cũng chết !.. Chết hết !
Cái quan trọng hơn là những gì sau cái chết !
Đó là cuộc sống bất diệt của những kẻ tin vào Thiên Chúa , vì qua lời nguyện chúng ta thường nghe trong thánh lễ
" Nhờ bí tích thánh tẩy, những người tín hữu này đã cùng chết với đức Ki Tô, thì xin cho được sống lại với Người" Khi chịu bí tích Thánh Tẩy thì ta đã được trở nên tạo vật mới, được có cuộc sống mới dồi dào ân sủng và còn được hứa ban sự sống đời đời, nếu ta vâng phục thánh ý người.
Mà với cái chết chính là một sự vâng phục cuối cùng của đời tín hữu trên dương thế. Để rồi với những sự chuẩn bị cho cái chết của chính mình từ hôm nay, chúng ta sẽ nhận ra giá trị lớn lao và hơn nữa phải gọi là màu nhiệm của cái chết.
Như tinh thần của thánh Thánh Têrêsa Hài đồng đã nói :
Tôi không chết, tôi bước vào cõi sống !
Lễ Các Đẳng Linh Hồn 2009
Giu Se Maria Tịnh Mạc
Nhớ lại những kiến thức đã từng tiếp thu và viết.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét